Mitologia dżinijska

Boginie

Czanda - boginka.

Bogowie

Indra - sanskr. "silny, potężny". Bóg w randze księcia, która jest zawsze pierwszą, tzn. stanowi najwyższy stopień w każdej z 4 klas bogów. Jest ich 64, czyli po 2 dla 10 klas w grupie Bhawanawasinów i w 8 klasach Wjantarów, następnie 2 u Dżiotiszów oraz 10 i 12 Kalpabhawów należących do Wajmaników. Na usługach każdego Indry pozostaje 4 lokapalów i 17 armii, dowodzonych przez 7 dowódców. Każda armia składa się z 8 128 000 bóstw.

Inne postacie i zagadnienia

>

Kriszna, Kryszna - sanskr. "ciemny, czarny". Bohater i 9 Wasudewa obecnej epoki świata. Kuzyn dobroczyńcy i dwudziestego drugiego tirthankary Aryszthanemi, brat przyrodni dziewiątego Baladewy Balaramy.

Mahawira - właściwie nazywał się Wardhamana i żył na przełomie VI i V wieku p.n.e. Był założycielem lub raczej reformatorem religii dzinijskiej. Legendarny żywot Mahawiry jest bardzo podobny do żywota Buddy. Przez dżinistów uważany jest za ostatniego, (dwudziestego czwartego) tirthankarę. Wyobrażany jest jak inni tirthankarowie w pozie medytacyjnej, siedzący lub stojący prosto z opuszczonymi rękami. Na piersi ma znak śriwatsa, nad głową parasol, z tyłu nimb i drzewo oświecenia. Jego dzieciństwo obfitowało w cuda. Pewnego razu pokonał wielkiego węża, który siał przerażenie wśród jego przyjaciół- odtąd nosił tytuł Mahawira, czyli „Wielki Bohater”. Za życia rodziców, władców Wajśali, żył w pałacu, ożenił się z księżniczką Jaśodą, miał córkę. Jego rodzice, będący wyznawcami Parśwy, zagłodzili się na śmierć, by uniknąć dalszych wcieleń. Wówczas Wardhamana uznał, że może pójść za głosem własnego ascetycznego powołania. W wieku 32 lat rozdał swą osobistą własność potrzebującym i rozpoczął poszukiwania duchowe. Na to ziemskie wydarzenie natychmiast odpowiedziały niebiosa. Firmament rozpromienił się jak jezioro pokryte lotosowym kwieciem, powietrze wypełniło się dźwiękami niebiańskiej muzyki, a bogowie zstąpili na ziemię, by wyrazić swój szacunek dla Mahawiry.

Nirwana, Nibanna - sanskr. "zgasić", Nehan (jap.). Bud.-dżin. cel zbawienia. W sensie negatywnym oznacza to wygaszenie zgubnego pędu do istnienia, przeminięcie indywidualnego, nietrwałego istnienia a tym samym przerwanie prowadzącego do ciągle nowych narodzin prawa przyczynowości. W sensie pozytywnym oznacza stan doskonałego spokoju i czystości, absolutną, bezosobową, ostateczną rzeczywistość, z którą jednoczą się ci, którzy osiągneli zbawienie. Rozróżniamy nirwany: sopadhiśeszan, nirupadhiśeszan, pratiszthitan, apratiszthitan i parinirwana.

Sansara - sanskr. "wędrować, jechać dalej, przepływać", cykl kolejnych istnień i łańcuch reinkarnacji.

Tirthankara, Tirthamkara - sanskr. " przygotowujący przeprawę". Dobroczyńca, wynalazca brodu (tirtha) przez nurt sansary. Z 24 tirthankarów obecnej epoki należy wymienić: Ryszabhę, Suparśwę, Malliego, Ariszthanemi, Parśwę i Wardhamanę. Wyrazem pogarszającej się z epoki na epokę kondycji świata jest coraz mniejszy wzrosti coraz krótsze życie tirthankarów: wzrost tirthankarów zmalał z 500 do 7 jednostek wielkości, a czas życia z 8 400 000 lat Ryszabhy skurczył się do 72 lat u Wardhamany. Coraz krótsze stają się też przerwy między kolejnymi tirthankarami, aż w końcu odstęp między Parśwą a Wardhamaną wyniósł już tylko 250 lat. O narodzinach przyszłego tirthankary, matka dowiaduje się wkrótce po poczęciu przez 14 lub 16 zapowiadających szczęście sennych wizji. W ikonografii u digambarów tirthankara wyobraża się ich nago siedzących w pozie medytacji lub stojących prosto z opuszczonymi rękami. Na piersiach mają znak śriwatsa, nad głowami parasol, z tyłu drzewo oświecenia i nimb wokół głowy. Różnią się między sobą tylko barwą ciała i symbolami. Ich wspólnym znakiem jest sierp księżyca jako symbol zbawienia.