Mitologia azteków

Boginie

Aztekowie Mitologie świata

   

Symbole Inków, Majów i Azteków

   

Atlatonan - bogini trędowatych i zakaźnie chorych.

Chalchiuceitl - bogini wód.

Chalchiuhtlicue - „Ta w Jadeitowej Spódnicy”. Aztecka bogini rzek i jezior. Była małżonką Tlaloca, boga deszczu, i uważano ją za siostrę jego orszaku Tlaloque. Powiadano, że ma władzę zaklinania huraganów i trąb powietrznych, a także powoduje powodzie. Niektóre wizerunki ukazują ją jako boginię połogu, co wynika z jej powiązania z wodami płodowymi. W micie o pięciu „słońcach”, czyli epokach, Chalchiuhtlicue rządzi czwartą epoką. Osiągnęła ona swój kres, kiedy świat został pochłonięty przez katastrofalną powódź. Wiązano ją też z boginią Xochiquetzal, aztecką boginią kwiatów i rzemiosła.

Chalmecacihuatl - bogini zmarłych, siostra boga kupców.

Chicomecoatl - bogini pożywienia, zwłaszcza kukurydzy. Była żeńskim odpowiednikiem Centeotla.

Coatlicue - mit. Azteków i Majów; „Ta w Spódnicy z Węży”. Aztecka bogini ziemi, matka boga Huitzilopochtli. Miała ona począć Huitzilopochtli na Coatepec („Wężowym Wzgórzu” w pobliżu Tula w Meksyku), gdzie została zapłodniona magiczną kulą puchu, która zstąpiła z nieba. Jej wcześniejsze potomstwo, boginię Coyolxauhqui („Złote Dzwoneczki”) oraz jej czterystu braci, Centzon Huitznahaua („Czterystu z Południa”), brzemienność matki rozwścieczyła do tego stopnia, że zabili ją, odcinając jej głowę i ręce. Jednakże w chwili jej śmierci wydała na świat w pełni ukształtowanego Huitzilopochtli, który natychmiast zabił siostrę, a następnie jej poćwiartowane ciało rzucił pod Coatepec, po czym ruszył rozgromić swych licznych braci. Bogini o dwóch aspektach- życia i śmierci. Ziemia jako dawczyni życia i Ziemia pożerająca istoty w niej pogrzebane. Była przedstawiana też jako Cihuacoatl („Kobieta Wąż”) i Tlazolteotl („Zjadająca Grzechy). Dla niej oraz dla Xipe Toteca i Tezcatlipoca wyrywano serca z jenieckich piersi otwieranych ostrzami z obsydianu.

Coyolxauhqui - siostra Huitzilopochtli, zabita na jego rozkaz za chęć zamordowania ich matki Coatlicue.

Czalcziutlikue, Chalchiutlicue - mit. Azteków i Majów; bogini wody i patronka chrztu który nazywał się oc ceppa yoli.

Koatlikue - bogini Ziemi w dwóch aspektach - życia i śmierci. Była matką Uitsilopocztli, Ksieżyca i gwiazd.

Mayahual, Mayauel - (nah.:"ta, z agawy") - bogini agawy lub pulque (Octli), napoju oszałamiającego z dodatkiem alkoholu wyrabianego z kilku gatunków tej rośliny. Była małżonką azteckiego boga ekstazy i kukurydzy Xochipilli lub boga medycyny Patecatla, z którym według mitycznych przekazów miała syna Centzon Totochtin.
Legenda głosi iż Mayahuel (będąca początkowo zwykłą wiejską kobietą) odkryła, iż sok z agawy poddany fermentacji zamienia się w pulque (Octli), napój o niezwykłych właściwościach. Bogowie docenili to odkrycie i uczynili ją oraz jej małżonka Xochipilli równymi sobie. Spożywający pulque ludzie wpadali w trans, który jak uważano zapewniał kontakt z Mayahuel oraz innymi bogami. Napoju pulque zaczęto zatem początkowo używać w celach religijnych a później także w rozrywkowych. We współczesnym Meksyku pulque ma status napoju narodowego, wyrabia się z niego także mezcal.
Mayahuel była zwykle przedstawiana nago, siedząca na żółwiu. Była także patronką 8 dnia miesiąca (Tochtli) w kalendarzu azteckim.

Omesiuatl, Omecihuatl, Tonacaciuatl - czyli „Pani Dwoistości”. Bogini dwoista, żona Ometekutli.

Szilonen - bogini młodej kukurydzy.

Szocziketsal - bogini kwiatów, miłości i sztuk zdobniczych.

Tlaelcuani - bogini przebaczenia i odpuszczania grzechów.

Tlaltecuhtli, Tlaltecutli - (nah."władca ziemi"); bóstwo ziemi i potwór morski w mitologii Azteków. Przedstawiany był jako samica krokodyla, choć jego imię jest rodzaju męskiego lub przykucnięty stwór ze szponami u dłoni i stóp.
Według legend bogowie Quetzalcoatl i Tezcatlipoca przeistoczyli się w węże i rozdarli Tlaltecuhtli na pół, aby z dwóch części stworzyć od nowa niebo i ziemię gdy świat przestał istnieć po kolejnym kataklizmie - który według mitologii azteckiej występował cyklicznie po każdej z następujących po sobie epok świata.
Z reszty ciała Tlaltecuhtli miały powstać zasoby niezbędne człowiekowi do życia - drzewa, kwiaty i zioła powstały z jej włosów, łąki i drobniejsze kwiaty ze skóry, łańcuchy górskie i wąwozy z nosa a rzeki oraz jaskinie z jej ust. Wierzono jednak iż nocami Tlatlecuhtli domaga się ludzkiej krwi i ofiar aby zaspokoić swe pragnienie, dlatego często porównywano ją do innych bóstw kojarzonych z kultem sił przyrody, jak Coatlicue i Tonatiuh.

Tlazolteotl - „Zjadająca Grzechy”. Bogini-matka, jako bogini miłości pożerała ludzie grzechy. Uważano, że to ona zsyła takie choroby jak np. padaczkę. Uważano ją za jeden z aspektów Coatlicue.

Tonantzin, Tonan - czyli „Nasza Matka”. Był to tytuł bogini Matki.

Xilonen - bogini kukurydzy. Xilonen była opiekunką młodych kolb kukurydzy i była kojarzona z bóstwami kukurydzy Centeotl i Chicomecoatl.

Xochiquetzal i Xochipilli - „Kwiatowy Ptak Quetzal” i „Książę Kwiatów”. Żeńskie i męskie bóstwa kwiatów z mitologii Azteków. Xochipilli był bogiem lata. Patronował również tańcom i igrzyskom, biesiadom i malarstwu. Miał jednak także bardzo złowieszcze oblicze jako bóg, który zsyłał czyraki, hemoroidy i choroby przenoszone drogą płciową na tych, którzy odbywali stosunki miłosne w czasie postów. Xochiquetzal patronowała brzemienności, porodom i innym aspektom żeńskiej płodności i kreatywności. Była patronką rzemiosł wykonywanych przez kobiety, ale czcili ją również wykwalifikowani rzemieślnicy, którzy służyli u bogaczy.